Meteoryt z Piławy Górnej-wykład 30 IV 2026 r. 

W Piławie Górnej (Gnadenfrei) 17 maja 1879 r., ok. godz. 16:00 spadł meteoryt. Zdarzeniu towarzyszył potężny huk, który był słyszalny w promieniu ok. 40 km oraz mocny błysk. Pierwszy okaz spadł na polu między Kluczową (Kleutsch) a piławskim dworcem kolejowym. Jego masa wynosiła ok. 1 kg. Drugi ważący ok. 750 g odnaleziono w pobliżu domu we wsi Kośmin (Schobergrund). Okazy były oddalone od siebie ok. 3 km.

Po raz pierwszy to niecodzienne wydarzenie zostało opisane przez hrabiego Ludwiga Pfiela. Sporządzona przez niego notatka zawierała informacje o świadkach upadku meteorytu, miejscu odnalezienia większego fragmentu obiektu oraz jego zwięzłą charakterystykę. Notatka została opublikowana 20 maja 1879 r. w „Schlesische Zeitung”. 

W dniach 24-25 maja na miejscu zdarzenia pojawili się prof. Johann Gottfried Galle oraz prof. Arnold von Lasaulx z Uniwersytetu Wrocławskiego (Königliche Universität zu Breslau). Naukowcy jednogłośnie stwierdzili, że okazy meteorytu pierwotnie były większe, ale zostały rozbite przez okolicznych mieszkańców. Ten większy pokryty był czarną skorupą obtopieniową z widocznymi wgłębieniami, które powstają w czasie przelotu przez atmosferę (regmaglipty). Swoje wnioski kilka miesięcy później opublikowali w obszernym artykule w „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Praca zawierała również dwie tablice z rysunkami ogólnego widoku kawałków meteorytów oraz części jego wnętrza.

Jedyny dolnośląski kamień kosmiczny to chondryt zwyczajny H5, czyli meteoryt kamienny. Jego większy fragment o wadze 665 g można obecnie oglądać na stałej wystawie w Muzeum Mineralogicznym we Wrocławiu przy ul. Kuźniczej 22. To wydarzenie upamiętniają dwie granitowe tablice, które ustawiono kilka lat temu w Kośminie i Piławie Górnej. 

Karolina Rybicka

Powrót do Wydarzenia 2026

W galerii wykorzystano zdjęcia slajdów z prezentacji dr Karoliny Rybickiej.